Góc Nhìn GO8: ESPN: Liverpool tự nhận mình bị tổn thương nặng nhất vì vi phạm của Man City, Man United mất doanh thu và vị thế

Theo ESPN, Liverpool tự nhận mình bị tổn thương nặng nhất vì vi phạm của Man City, còn Man United mất doanh thu và vị thế.

Bốn câu lạc bộ Arsenal, Liverpool, Man United và Tottenham Hotspur đã giữ quyền pháp lý trong vụ kiện Man City tại Premier League. Giờ phán quyết đã ra, họ sẽ đáp lại thế nào?

Man City bị xác định vi phạm 114 điều lệ Premier League. Phán quyết chính thức này đã được xác nhận vào thứ Ba tuần trước, nhưng đó mới chỉ là khởi đầu. Phía sau còn thủ tục kháng cáo và thủ tục xử phạt.

Man City luôn khẳng định mình trong sạch, nên lúc này nói tới hòa giải vẫn chỉ là chuyện tưởng. Nhưng diễn biến tiếp theo có thể phức tạp hơn, vì sau khi Man City bị kết luận có tội, ảnh hưởng sẽ lan ra nhiều tầng. Trong 9 năm qua, Man City đã phóng đại và khai sai hơn 900 triệu bảng doanh thu. Điều này sẽ kéo theo đủ loại hệ quả khác nhau.

Những vi phạm ấy đã khiến các đội khác phải trả giá gì? Đối thủ của Man City có thể đã mất chức vô địch, có thể đã thoát xuống hạng, có thể đã giành vé Champions League, hoặc có thể đã ký được những cầu thủ cuối cùng lại đầu quân cho Man City. Những thiệt hại ấy cộng lại có thể liên quan tới hàng chục triệu bảng tiền thưởng chia sẻ, và mỗi câu lạc bộ bị ảnh hưởng đều có thể muốn tìm lý do để đòi bồi thường. Khả năng gần như vô tận, nhất là khi nhớ rằng trước khi Abu Dhabi United Group mua lại năm 2008, thành tích tốt nhất của Man City tại Premier League chỉ là vị trí thứ tám mùa 2004-05.

Ủy ban độc lập xét xử vụ Man City và Premier League, trong phạm vi phán quyết, không đưa vào vấn đề bồi thường cho bên bị hại. Tháng 9 năm 2024, chỉ có bốn câu lạc bộ chỉ thị luật sư thông báo cho Man City rằng, một khi Man City bị kết tội, họ giữ quyền đòi bồi thường: Arsenal, Tottenham Hotspur, Liverpool và Man United. Việc này là để bảo đảm rằng, sau khi phán quyết của Premier League được đưa ra, họ vẫn còn lựa chọn khác, ngoài thời hiệu tố tụng sáu năm tính từ lúc Der Spiegel lần đầu tiết lộ các cáo buộc liên quan.

ESPN được biết, nguồn tin cho rằng việc Man City phủ nhận các cáo buộc cứng rắn đến vậy cho thấy, một khi có người khởi kiện đòi bồi thường, hai bên chắc chắn sẽ lao vào một cuộc đấu gay gắt. Còn bao nhiêu câu lạc bộ chịu theo một vụ kiện dài như vậy, cũng khó nói.

• Ogden: Việc cầu thủ Man City rời đi hàng loạt sẽ bóp méo thị trường chuyển nhượng thế nào
• Dawson: Cầu thủ và nhân viên Man City đáp lại phán quyết có tội ra sao
• Olley: Diễn giải pháp lý về phán quyết có tội của Man City và các bước tiếp theo

Các câu lạc bộ nhiều khả năng đều sẽ chờ hình phạt được xác nhận cuối cùng, rồi mới quyết định có kiện Man City đòi bồi thường hay không, và kiện bằng cách nào. ESPN đã rà soát thái độ của bốn câu lạc bộ này, cùng lý do họ vẫn có thể tự truy cứu trách nhiệm của Man City.

Arsenal

Nếu nói cựu huấn luyện viên Arsenal, Wenger, cảm nhận các vi phạm của Man City sâu hơn hầu hết mọi người, thì cũng hoàn toàn hiểu được.

Pháo thủ tự huy động vốn rời Highbury, chuyển vào sân Emirates. Nhưng bị ràng buộc bởi điều khoản vay ngân hàng, câu lạc bộ chỉ được dùng 50% doanh thu cho lương. Điều này trên thực tế hạn chế khả năng họ dùng chính thu nhập của mình để chiêu mộ hoặc giữ chân cầu thủ. Vì doanh thu thương mại thua xa nhiều đối thủ, Arsenal thực chất buộc phải bán không ít trụ cột, để phù hợp với quy tắc tài chính lúc ấy. Man City thì hưởng lợi rất lớn từ đó. Từ 2009 đến 2014, Kolo Toure, Emmanuel Adebayor, Gael Clichy, Samir Nasri và Bacary Sagna đều rời Arsenal sang Man City.

Wenger chịu nhiều chỉ trích nhất trong quãng chờ dài 22 năm ấy. Lúc đó ông đang nói về Chelsea. Abramovich vào làm chủ đã cho câu lạc bộ này sức mạnh tài chính lớn từ năm năm trước. Nhưng đoạn nói năm 2005 của ông giờ nghe càng chói tai. Wenger khi ấy nói: "Họ nâng thành tích nhờ sức mạnh tài chính không giới hạn. Với tôi, chuyện này hơi giống doping, vì nó chẳng liên quan gì tới nguồn lực của chính họ."

Nếu xóa khỏi lịch sử mọi thứ Man City đạt được từ 2009, Arsenal sẽ trở lại là nhà vô địch ở mùa 2022-23 và mùa 2023-24. Tuy nhiên, tình huống có khả năng xảy ra hơn lúc này là việc sửa lại chủ nhân chức vô địch sẽ chỉ giới hạn ở những năm liên quan tới các cáo buộc.

ESPN được biết, quyết định giữ quyền pháp lý của Arsenal chịu ảnh hưởng rất lớn từ Tim Lewis. Lewis luôn ủng hộ kiểm soát tài chính, và với tư cách luật sư công ty, ông hiểu các quy tắc liên quan rất sắc. Lewis đã rời câu lạc bộ năm ngoái. Hiện chưa rõ giám đốc điều hành Arsenal Richard Garlick và chủ sở hữu Kroenke Sports Enterprises có muốn tiếp tục truy cứu hay không. Khi ESPN liên hệ câu lạc bộ, Arsenal từ chối bình luận.

Sự lớn lên của Arsenal trong giai đoạn này, không còn nghi ngờ, đã bị các quy tắc tài chính kìm lại. Xây sân vượt dự toán, còn cuộc đấu trong ban lãnh đạo giữa Kroenke Sports Enterprises và cổ đông Alisher Usmanov quanh hướng đi của câu lạc bộ cũng hạn chế khoản đầu tư. Kroenke Sports Enterprises tiếp quản hoàn toàn câu lạc bộ năm 2018, sau đó tăng cường đầu tư, cộng với doanh thu thương mại đi lên, hiệu quả rất rõ. Tháng 5 năm nay, Arsenal đã đoạt chức vô địch Premier League đầu tiên kể từ 2004.

Man City biết mà vẫn phạm. Ảnh hưởng Arsenal phải chịu trong giai đoạn này là nhìn thấy được, là có thật. Về mặt quan điểm, động cơ để Arsenal thúc đẩy việc bảo vệ quyền lợi rất rõ ràng. -- Olley

Trong tất cả các câu lạc bộ bị cho là chịu ảnh hưởng từ hành vi sai của Man City, Liverpool có lẽ là bên thua thiệt lớn nhất, ít nhất là trên phương diện cảm xúc.

Về mặt kỹ thuật, nếu phân lại các danh hiệu của những năm liên quan tới vụ việc, đội quân đỏ chỉ thêm một chức vô địch Premier League (mùa 2013-14) và một Cúp Liên đoàn (mùa 2015-16). Tuy nhiên phía Anfield nói với ESPN rằng họ cho rằng, nếu không có sức mạnh tài chính mà Man City bị cho là có được một cách không chính đáng, quãng tháng ngày huy hoàng thời Klopp vốn có thể thành công hơn.

Hai lần, lần đầu mùa 2018-19, lần sau mùa 2021-22, Liverpool đều chỉ kém Man City đúng 1 điểm và đứng thứ hai Premier League. Hai mùa ấy Liverpool lần lượt có 97 điểm và 92 điểm, tới nay vẫn là số điểm cao nhất của một đội á quân trong lịch sử Premier League. Nếu không có Man City, Liverpool vốn có thể khép mùa 2018-19 với tư cách đội bất bại ghi 100 bàn, và cũng sẽ giành cú ăn ba trong nước ở mùa 2021-22.

Tuần trước, tại họp báo, Klopp nói ông vẫn "hoàn toàn hài lòng" với những gì đạt được ở Anfield. Nhưng cũng sẽ có người cho rằng ông và các cầu thủ lẽ ra phải gặt hái nhiều hơn. Ít nhất nhìn phản ứng của ban lãnh đạo Liverpool, cảm xúc ấy là có thật. Tuần trước, Linda Pizzuti Henry, vợ của John Henry, ông chủ Fenway Sports Group (FSG), cổ đông lớn của câu lạc bộ, đã chia sẻ trên mạng xã hội một đoạn trích bài viết của The Athletic.

Đoạn trích viết: "Dù những năm tới đòi lại được bao nhiêu, cũng không bù được những gì Liverpool đã bị tước đoạt. Cái giá vượt xa thiệt hại trên sổ sách."

FSG từ lâu đã nghi ngờ doanh thu thương mại đáng kinh ngạc của Man City. Tháng 7 năm 2011, sau khi Man City và Etihad Airways công bố một thỏa thuận tài trợ 400 triệu bảng, Henry đăng trên mạng xã hội: "Bản chào thua ấy là bao nhiêu?" Vài ngày sau, Henry lại đứng về phía huấn luyện viên Arsenal, Wenger. Khi ấy Wenger ám chỉ Man City đang tìm cách vi phạm quy tắc Fair Play tài chính. Henry viết: "Cầu thủ giỏi nhất của một câu lạc bộ ít nhất phải đáng giá 10% doanh thu quảng cáo trước ngực áo của anh." Ông còn nói: "Ngài Wenger đã mạnh dạn nói ra điều mọi người nghĩ trong lòng."

Vì thế cũng không khó hiểu khi Liverpool là một trong những câu lạc bộ đang kết hợp kết quả điều tra của ủy ban độc lập để đánh giá các lựa chọn. Tuy nhiên, dù Man City cuối cùng bị phạt thế nào, một số người ở Merseyside sẽ luôn cảm thấy thiệt hại của thập niên qua căn bản không thể được bù bằng cái gọi là hình phạt. -- Beth Lindop

Man United

Trong giai đoạn 2009-18, khi Premier League điều tra tài chính và các vi phạm bị nghi ngờ của Man City, Man United với tư cách lực lượng số một bóng đá Anh đã tụt dốc rất gắt, dần thành một đội khó tranh các danh hiệu lớn. Tầm quan trọng của việc Ferguson giải nghệ năm 2013 có lẽ ngang với ảnh hưởng do hành vi của Man City gây ra. Dù vậy, Man United vẫn có lý do rõ ràng để đòi bồi thường cho doanh thu đã mất và giá trị của các danh hiệu vô địch.

Về thành tích trên sân bị tước mất, Man United thua Man City ở bán kết Cúp FA năm 2011, mất cơ hội vào chung kết gặp Stoke City, và vì thế cũng bỏ lỡ khả năng giành cú đúp Premier League và Cúp FA mùa ấy. Năm sau, bàn của Aguero ở phút bù giờ giúp Man City thắng 3-2, khóa chức vô địch Premier League. Man City nhờ hiệu số bàn thắng đè Man United và cuối cùng nâng cúp.

Mùa 2015-16, Man City một lần nữa xếp trên Man United nhờ hiệu số. Đội của Pellegrini đứng thứ tư, Man United đứng thứ năm, và suất Champions League cuối cùng cũng bị lấy mất. Hai năm sau, Man United của Mourinho đứng thứ hai, kém Man City của Guardiola 19 điểm. Man City ấy có 100 điểm, vô địch với một trăm điểm.

Việc Man United lỡ vé Champions League năm 2016 vốn sẽ là cú đòn tài chính lớn nhất với câu lạc bộ. Theo chuẩn của 10 năm trước, thiệt hại này xấp xỉ 25 triệu bảng tiền thưởng. Tuy nhiên Man United sau đó vô địch Europa League mùa 2016-17, nhận 5,5 triệu bảng tiền thưởng, cộng khoảng 3 triệu bảng tiền vé mỗi trận ở 7 trận sân nhà của giải ấy, nên thiệt hại được xoa dịu phần nào.

Nhìn tổng thể, thiệt hại tài chính của Man United do Man City gây ra trong giai đoạn 2009-18 còn xa mới tới con số 200 triệu bảng mà giới truyền thông hay nói. Man United có thể lập luận rằng, khi Man City trỗi dậy, vị thế của chính họ đi xuống và doanh thu thương mại bị tổn hại. Để chiêu mộ những cầu thủ lúc ấy có thể muốn khoác áo người láng giềng hơn, câu lạc bộ cũng buộc phải nâng lương. Tuy nhiên cả hai điểm này đều rất khó chứng minh. -- Mark Ogden

Tottenham Hotspur

Trong giai đoạn Man City vi phạm, Spurs luôn bị kẹt trong vòng lặp tranh tốp bốn. Điều đó có nghĩa gần như mỗi mùa họ đều giành được, hoặc tiến sát vé Champions League, và theo đó có danh dự, doanh thu cùng cơ hội trưởng thành mà Champions League mang lại. Tháng 5 năm 2010, Spurs thắng Man City 1-0 trên sân khách là một chiến thắng cột mốc. Pha đánh đầu của Peter Crouch giúp Spurs thắng, và khi ấy có tin cho rằng chiến thắng này đáng giá ít nhất 30 triệu bảng.

Trong năm mùa tiếp theo, có bốn mùa Spurs đứng thứ năm, và Man City xếp trên họ. Vì thế Spurs hoàn toàn có thể lập luận rằng sự hiện diện của Man City ít nhất đã khiến họ mất 120 triệu bảng doanh thu Champions League, chưa tính tiền thưởng xếp hạng Premier League. Mùa 2016-17, Spurs đứng thứ hai. Huấn luyện viên khi ấy, Mauricio Pochettino, gần đây còn nói rằng, xét việc Chelsea, đội sau đó vô địch, bị phát hiện vi phạm quy tắc tài chính, năm ấy Spurs lẽ ra phải được trao chức vô địch.

Spurs có giữ thái độ tương tự trong vụ Man City hay không, còn phải chờ xem. Khi ESPN liên hệ câu lạc bộ, Spurs từ chối bình luận.

Daniel Levy làm chủ tịch điều hành Spurs từ 2001 đến 2025, và khi Spurs giữ quyền thách thức pháp lý, ông cũng đang ngồi ở câu lạc bộ. Trong 20 năm, Levy nổi tiếng vì kiểm soát tài chính câu lạc bộ gần như khắt khe, và luôn sẵn sàng đón những thử thách khó để cải thiện hoàn cảnh của Spurs. Nguồn tin nói, có lẽ ông sẽ vui khi lao vào một trận cứng như vậy.

Nhưng Levy giờ đã rời ghế. Thành viên gia đình Joe Lewis cùng giám đốc điều hành Vinai Venkatesham tiếp quản. Người này, trong thời gian làm việc tại Arsenal, đúng vào giai đoạn Man City bị xác định vi phạm.

Cũng đáng chú ý là Spurs đã tuyển vài nhân sự của City Football Group. Scott Munn năm 2023 rời ghế giám đốc điều hành khu vực Trung Quốc của City Football Group để gia nhập, làm giám đốc bóng đá của câu lạc bộ. Cùng năm, câu lạc bộ còn đề bạt Harvey Davis. Anh thi đấu cho Man City 8 năm, năm cuối làm trưởng bộ phận huấn luyện học viện, và được giao chức vụ mới. Giám đốc doanh thu Ryan Norris, trước khi rời đi tuần trước, cũng từng làm việc tại City Football Group. — Olley